Naslovna Poljoprivreda Ratarstvo i šumarstvo Proizvodnju SEMENSKOG ŽITA uređuje Zakon!

Proizvodnju SEMENSKOG ŽITA uređuje Zakon!

758
0
pšenica žetva
Proizvodnja semenske pšenice mora da prođe detaljne preglede, foto J. El Omari

Da bi osigurali prinose strnih žita neophodno je da pored adekvatne pripreme zemljišta i optimalnih uslova, koristimo deklarisano seme. Semenska proizvodnja smatra se jednom od najznačajnijih grana poljoprivrede, a u okviru ratarstva i povrtarstva zajedno sa oplemenjivanjem biljaka i najznačajnijom proizvodnjom.  Poznato je da Srbija ukoliko ima viškove izvozi pšenicu, a neretko i semensku. Važnost i ozbiljnost semenske proizvodnje prati i Zakon o semenu, pa svako ko želi da se bavi uzgojem semenskih useva mora da poštuje uslove zakona, kaže za portal Bolja zemlja, stručnjak za ratarstvo PSSS Mladenovac Miloš Nikoletić.

„Kategorije sortnog semena u smislu ovog zakona su; predosnovno, osnovno, sertifikovano seme prve generacije, sertifikovano seme druge generacije i proizvodno. Proizvođač semena može da umnožava seme svih vrsta poljoprivrednog bilja do kategorije sertifikovanog  semena druge generacije, izuzev semena hibrida koje se umnožava do kategorije sertifikovanog semena prve generacije“, kaže Nikoletić.

Da bi počela da se obavlja kontrola proizvodnje semena proizvođač mora podneti prijavu Ministarstvu poljoprivrede za svaku parcelu na kojoj je zasnovan semenski usev i uz nju podnosi se i dokaz o poreklu upotrebljenog semena, ugovor sa nosiocem zaštite o naknadi za privremeno korišćenje zaštićene sorte koja se prijavljuje za kontrolu i skicu lokacije parcele na kojoj je zasnovan semenski usev.

„Osim toga, proizvođač mora biti upisan u Registar proizvođača semena, da proizvodi seme sorata koje su upisane u registar sorti poljoprivrednog bilja i kategorije semena predviđene zakonom. Kontrola proizvodnje semena obuhvata pregled dokumentacije i stručne preglede u toku vegetacije i tada se utvrđuje poreklo upotrebljenog semena, vrsta, sorta, kategorija, a stručnim pregledom u toku vegetacije se utvrđuju svojstva sorte. O svim pregledima se vode zapisnici na obrascima u prisustvu odgovornog lica proizvođača“.

Kod strnih žita obavezna su dva pregleda

pšenica
Prvi pegled nakon klasanja, drugi u voštanoj zrelosti, foto J. El Omari

Kada se obave svi pregledi i utvrdi zdravstveno stanje semenskog useva, proizvođač može da dobije uverenje o priznavanju takvog useva. Datim kontrolnim pregledima utvrđuje se vrsta, sorta, kategorija i poreklo upotrebljenog semena, predusev semenskog useva, primenjene agrotehničke mere, prostorna izolacija semenskog useva, opšte stanje i razvoj useva, sortna čistoća, količina proizvedenog naturalnog semena i procena prinosa dorađenog semena i broj pregleda za pojedine vrste semenskog useva.

„Kod strnih žita su obavezna dva pregleda i to prvi u periodu između klasanja, odnosno metličenja biljaka i cvetanja biljaka, a drugi pregled se vrši u voštanoj zrelosti. Prvim pregledom se utvrđuje lokacija parcele, predusev, prostorna izolacija, čistoća vrste odnosno sorte, prisustvo korova, kao i izgled i ujednačenost useva. Drugim pregledom se utvrđuje procenat  primesa drugih vrsta i sorti, zdrastveno stanje, prisustvo korova, čistoća sorte, izgled i poleganje useva i procena prinosa naturalnog semena“, kaže Nikoletić.

Na kraju, čistoća sorte utvrđuje se detaljnim pregledom uzoraka na kontrolnoj jedinici čija je površina 100m². Na površinama do 10 ha potrebno je imati dve kontrolne jedinice, a za svakih sledećih 10ha dodaje se po jedna kontrolna jedinica, koje treba da budu pravilno-ravnomerno raspoređene po celoj površini parcele semenskog useva.

 

Julijana El Omari