Atarski putevi su bitan element infrastrukture u ruralnim područjima, naročito tamo gde je razvijena poljoprivredna proizvodnja bilo koje vrste. Ovo je istakao Branko Lakić, direktor Uprave za poljoprivredno zemljište na temu uređenja atarskih puteva, tokom svog intervjua za „National Geographic Srbija“.
Atarski putevi deo veće celine
Uprava za poljoprivredno zemljište, kao deo nadležnog ministarstva za poljoprivredu, obavlja različite zadatke, uključujući upravljanje državnim poljoprivrednim zemljištem, vođenje informacionog sistema o poljoprivrednom zemljištu Republike Srbije i raspodelu sredstava za izvođenje radova na zaštiti, uređenju i korišćenju poljoprivrednog zemljišta.
Kao i ostala infrastruktura, atarski putevi su pod uticajem negativnih promena u klimatskim uslovima, posebno s obzirom na to da su često zemljani ili sa šljunkom, što ih čini izuzetno ranjivim na obilne padavine koje se javljaju u kratkom vremenskom periodu. Ovo može izazvati bujice, poplave i druge posledice od obilnih atmosferskih voda na mestima gde takve pojave nisu ranije zabeležene.
Struka o klimi i putevima
Posledice klimatskih promena uključuju neujednačenu raspodelu padavina. Kako ističe Lakić, to obuhvata i značajne količine kiše u kratkom periodu. Osim što utiče na poljoprivredne useve i zemljište, ova nepravilna raspodela padavina značajno šteti atarskim putevima, izazivajući poplave, odrona i eroziju, što rezultira oštećenjem i odnošenjem puteva.
„Kako bi se pravovremeno sprovele agrotehničke mere, odnosno mere adaptacije i postigla rentabilna poljoprivredna proizvodnja veoma je važno da postoje kvalitetni atarski putevi za pristup poljoprivrednom zemljištu,“ naglasio je Lakić. „Funkcionalni atarski putevi osiguravaju bezbedno kretanje poljoprivredne mehanizacije i oruđa do poljoprivrednih parcela, blagovremeno izvođenje agrotehničkih mera, dopremanje semena, đubriva i sredstava za zaštitu bilja, kao i efikasno i bezbedno odvoženje plodova sa poljoprivrednog zemljišta.“
U nastavku izjave, Lakić je apostrofirao da da projektovanje, izgradnja i održavanje atarskih puteva predstavlja zakonom utvrđenu nadležnost jedinica lokalnih samouprava na čijem području se ti putevi nalaze. „Ministarstvo se trudi da kroz obezbeđivanje potrebnih sredstava ohrabri opštine da atarske puteve održavaju u najboljem mogućem stanju. Iz toga sledi da kvalitet atarskih puteva u najvećoj meri zavisi od odnosa lokalnih vlasti prema ovom važnom elemetu poljoprivredne infrastrukture,“ dodao je Lakić.
Sanacija puteva posle nepogoda
Klimatske promene različito utiču na stabilnost puteva u zavisnosti od materijala iz kojeg su izgrađeni. Putevi s asfaltnim i betonskim zastorom otporniji su na promene od puteva s drobljenim agregatom ili bez zastora. Ekstremne padavine izazivaju plavljenje puteva, oštećenje sistema za odvodnjavanje i propadanje konstrukcije. Nagnuti tereni i nasipi blizu puteva mogu izazvati klizišta, oštećenje konstrukcije, eroziju i prekid saobraćaja.
Nakon letnjih nepogoda, poljoprivrednici su suočeni s oštećenim putevima, otežavajući transport poljoprivrednih proizvoda. Ministarstvo je brzo reagovalo, obezbedivši sredstva za sanaciju oštećenih puteva u opštinama Ivanjica, Arilje i Užice.
Izvor: National Geographic Srbija
