Klimatskе promеnе sе u poljoprivrеdi i tе kako osеćaju. Temperature rastu, manjе je padavina, a to sve nеpovoljno dеlujе na voćkе. Neki voćnjaci su, kako ističu stručnjaci, tokom novembra i decembra ponovno pokazali znakove cvetanja, što može negativno uticati na njihovu pripremu za zimski period mirovanja.
Zbog nedostatka produženog perioda niskih temperatura u pojedinim regionima zemlje, pupoljci su već formirani na voćkama. Preporuka za proizvođače je da završe zimsku rezidbu, da zaštite voćke primenom bakarnih preparata i da provere prisustvo glodara poput voluharica i poljskih miševa u svojim zasadima.
Kako temperature utiču na proizvodnju? Paori se oglašavaju
Ova zima je takođe obeležena temperaturnim oscilacijama. Tokom decembra, januara i februara, temperature su iznad višegodišnjeg proseka i ponekad dostižu i preko 15°C.
Dr Darko Jevremović, direktor Instituta za voćarstvo iz Čačka, objašnjava da su više temperature tokom jeseni produžile vegetaciju, što je skratilo vreme za pripremu voćaka za zimu. Ipak, zbog postepenog prelaska u zimski period bez naglog pada temperature, ne očekuju se problemi s izmrzavanjem izdanaka.
Kada je reč o osetljivosti na moguće prolećne mrazeve, to zavisi od momenta početka vegetacije.
Struka pojašnjava dublje
Profesor sa Poljoprivrednog fakulteta u Novom Sadu, Zoran Kеsеrović, prati klimatske promene u Srbiji od 2012. godine i primećuje tople periode u januaru i februaru od tada.
Napominje da do sada nije bilo toplih krajeva godine kao što je bio decembar 2023. Takođe, ističe nedostatak vlage. Upoređuje situaciju s 2019. godinom kada je u prva tri meseca palo samo 36 mm padavina.
Prošla godina bila je izazovna, kako navodi, sa mnogim proizvođačima koji su se borili sa bolestima, što je dovelo do opadanja listova, posebno kod jabuka zbog čađave krastavosti i kod koštičavih vrsta zbog pegavosti.
Ističe da takvi zasadi nisu bili adekvatno pripremljeni za zimski period mirovanja, te da su voćke nepripremljene ušle u zimu. Primetio je ubrzane procese formiranja pupoljaka, čak i cvetanje u novembru i decembru. Upozorava da će, ukoliko dođe do niskih temperatura kasnije ili eventualnih prolećnih mrazeva, voćke biti znatno osetljivije u poređenju s godinom kada se proces kaljenja normalno odvija. Posebno su ugrožene vrste koje rano cvetaju, poput kajsija ili breskvi, ali ni ostalo voće nije zaštićeno.
Navodi primer iz Selenče gde je uočio bubrenje pupoljaka kod jabuka koje ne bi trebalo da počinju da cvetaju. Primetio je kod rano cvetajućih sorti, poput Jonagolda ili Ajdare, da su pupoljci nabubrali i da nisu u fazi mirovanja. Pojašnjava da, iako se zima smatra periodom mirovanja, ako se stvore uslovi, kao što su sunce i vlažnost u zemljištu, procesi se ubrzavaju u pupoljcima, čineći ih osetljivijim na niske temperature kasnije.
U oblasti koju pokriva Poljoprivredna savetodavna stručna služba Beograd, trenutno nema pupoljaka na voćkama. Radmila Koprivica, stručnjakinja sa majstorom iz oblasti voćarstva i vinogradarstva, ističe da je voće trenutno u fazi mirovanja na njihovom terenu. Nisu primetili nikakvo pokretanje vegetacije, što je povoljno, s obzirom na izuzetno blagu zimu.
Izvor: Dnevnik
